1. Özet

7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına (i) bendi eklenmiş; yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından (transit ticaret) veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançların %95’inin kurum kazancından indirilmesine imkân tanınmıştır. İstanbul Finans Merkezi Bölgesi’nde katılımcı belgesi ile faaliyet gösterenler ile Cumhurbaşkanınca belirlenen endüstri bölgelerinde faaliyet gösterenlerde oran %100 olarak uygulanmaktadır.

İki temel sorunun cevabı: (i) düzenleme 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançlarına uygulanır; (ii) indirimden yalnızca malı alıp satan transit ticaret erbabı değil, yurt dışındaki alıcı ile yurt dışındaki satıcı arasında aracılık yapan kurumlar da yararlanabilir.

2. Yasal dayanak ve yürürlük

• Dayanak: 7582 sayılı Kanun md. 7 ile KVK md. 10/1-(i). Kanun 4/6/2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
• Uygulama: 1/7/2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere, 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançlarına uygulanır.
• Pratik sonuç: Hesap dönemi takvim yılı olan mükelleflerde indirim, 1/7/2026 tarihinden sonra verilmesi gereken ilk geçici vergi beyannamesinden itibaren dikkate alınabilir; 2026 yılının tamamına ilişkin nihai uygulama 2027 yılında verilecek 2026 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde yapılır.
• Özel hesap dönemi kullanan mükelleflerde ölçüt, vergilendirme döneminin 1/1/2026 tarihinden itibaren başlamış olmasıdır.

3. İndirimden kimler yararlanır? (Aracılar dâhil mi?)

Bent metni iki ayrı faaliyeti birlikte saymaktadır. Bu nedenle indirim, yalnızca malın mülkiyetini devralıp satan mükelleflerle sınırlı değildir:

1. Transit ticaret yapanlar: Yurt dışından satın alınan malı Türkiye’ye getirmeksizin yurt dışında satan kurumlar. Kazanç, alış-satış farkından oluşur.
2. Aracılık edenler: Yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık eden kurumlar. Kazanç, komisyon/aracılık geliri niteliğindedir. Bu halde malın hem alıcısının hem de satıcısının Türkiye’de bulunmaması şarttır.

Dikkat: Alıcının veya satıcının Türkiye’de bulunduğu işlemlerde aracılık kazancı indirimden yararlanamaz. Örneğin Türkiye’deki bir ihracatçı adına yurt dışında müşteri bulunması karşılığında alınan komisyon, bent kapsamında değildir. Aynı şekilde malın Türkiye’ye getirilmesi (ithalat + yeniden ihracat) halinde işlem transit ticaret sayılmaz.

4. İndirimin şartları

• Malların Türkiye’ye getirilmemesi (fiilî olarak Türkiye gümrük bölgesine girmemesi).
• Aracılık faaliyetinde malın alıcısının ve satıcısının Türkiye’de bulunmaması.
• Kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması.
• Kazancın kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmesi ve indirime konu kazancın diğer faaliyet kazançlarından ayrılabilecek şekilde muhasebeleştirilmesi.
• İlişkili kişilerle yapılan işlemlerde emsallere uygunluk ilkesine (transfer fiyatlandırması) uyulması.
• %100 oranından yararlanmak için İstanbul Finans Merkezi katılımcı belgesinin veya ilgili endüstri bölgesinde faaliyet şartının bulunması.

5. Basit örnek uygulama

(A) A.Ş. tam mükellef bir kurumdur, İstanbul Finans Merkezi katılımcısı değildir. 2026 hesap döneminde Çin’deki üreticiden satın aldığı malı, Türkiye’ye getirmeksizin Almanya’daki alıcıya satmış; satış bedelini aynı yıl içinde Türkiye’ye transfer etmiştir. Kurumun başka faaliyeti bulunmamaktadır.

Karşılaştırma: İndirim uygulanmasaydı vergi 2.000.000 × %25 = 500.000 TL olacaktı. Sağlanan vergi avantajı 475.000 TL, kazanç üzerindeki efektif vergi yükü ise %1,25’tir. (A) A.Ş. İstanbul Finans Merkezi katılımcısı olsaydı indirim oranı %100 olacak ve bu kazanç üzerinden kurumlar vergisi doğmayacaktı.

Aracılık varyantı: (B) Ltd. Şti. yurt dışındaki satıcı ile yurt dışındaki alıcıyı buluşturarak 400.000 TL komisyon geliri elde etmiş, buna ilişkin 100.000 TL gider yapmıştır. İndirime esas kazanç 300.000 TL, indirim 285.000 TL, matrah 15.000 TL ve kurumlar vergisi 3.750 TL olur. Tarafların hiçbirinin Türkiye’de bulunmaması ve komisyon bedelinin süresinde Türkiye’ye getirilmesi şarttır.

6. Dikkat edilmesi gereken hususlar

• İstisna değil indirimdir. Düzenleme KVK md. 5 (istisnalar) altında değil, md. 10 (diğer indirimler) altında yer alır. Bu nedenle indirim ancak kurum kazancının bulunması hâlinde uygulanır; kazanç yetersizliği nedeniyle indirilemeyen tutarın sonraki dönemlere devri söz konusu değildir. Zararla kapanan bir dönemde indirimden yararlanılamaz.
• Yurt içi asgari kurumlar vergisi. 7582 sayılı Kanun ile KVK md. 32/C’de yapılan değişiklik sonucu bu indirim, asgari kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınabilecek kalemler arasına alınmıştır. Dolayısıyla indirim, asgari kurumlar vergisi uygulamasıyla büyük ölçüde etkisiz hâle gelmemektedir.
• Bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartı süreye bağlıdır. Beyanname verme tarihine kadar transfer gerçekleşmezse indirimden yararlanılamaz; transferin banka kayıtlarıyla tevsiki önem taşır.
• Belgelendirme ve muhasebe düzeni. İndirime konu kazanç ile diğer kazançların ayrıştırılması, sözleşme, fatura, taşıma ve ödeme belgelerinin dosyalanması vergi incelemelerinde belirleyici olacaktır.
• KDV yönü. İşlem Türkiye dışında gerçekleştiğinden mal teslimi KDV’nin konusuna girmemektedir; ancak Türkiye’de yapılan giderlere ilişkin KDV’nin durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
• İkincil mevzuat. Uygulamanın ayrıntılarına (kazancın tespiti, tevsik, geçici vergi uygulaması) ilişkin Kurumlar Vergisi Genel Tebliği düzenlemesi beklenmektedir; tebliğ yayımlandığında bu sirkü güncellenecektir.

Bilgilerinize sunulur.       

Saygılarımızla…